AA Tekstgrootte
Visie op Flevoland

Leren van sociaal domein

16 januari 2017

Saskia de Man van de gemeente Zaanstad vertelt over de uitdagingen in de transformatie van het sociaal domein en wat de provincie daarvan kan leren.

De gemeente Zaanstad heeft het maatschappelijk domein snel hervormd. De opgave binnen de transformatie van het sociaal domein lag grotendeels bij het leren zien, herkennen van, stimuleren en aansluiten bij maatschappelijk kracht. Woorden als het benutten van maatschappelijke kracht en participatie zijn makkelijk uitgesproken, maar tot uitvoering komen bleek nog niet zo eenvoudig.

Maatschappelijke kracht is ontzettend diffuus en moeilijk om grip op te krijgen. Bij de gemeente Zaanstad is veel aandacht besteed aan nieuwe vormen van samenwerking. Bij deze vormen van samenwerking werd er niet alleen gestuurd op het resultaat, maar ook op de mate waarin maatschappelijke kracht – denk aan het meedenken en doen door niet professionals - een onderdeel van de samenwerking was.

Visite tour

Om deze nieuwe vormen van samenwerken te organiseren is er bij de gemeente Zaanstad veel energie gestoken in het opnieuw leren kennen van samenwerkingspartners. Veel werkbezoeken werden afgelegd aan hulpverleningsorganisaties. Het bleek dat hulpverleningsorganisaties elkaar vaak als concurrenten zagen. Zij werden vervolgens uitgedaagd om ook bij elkaar op bezoek te gaan. Het nam iets van de spanning weg.

Maatwerk

Een volgende stap was de samenwerking onderling opnieuw vorm te geven. Dit was nodig: een gezin had soms achttien verschillende organisaties die zich bezig hielden met de problematiek binnen het gezin. Bij deze nieuwe vorm van samenwerking bleek het spannendste te zijn om de professional – in dit geval de hulpverleningsorganisatie – voldoende afwegingsruimte te geven. Dit hadden zij nodig om maatwerk te bieden.  Dit druiste soms in tegen het gelijkheids- en rechtmatigheidsbeginsel vanuit waar de organisaties zijn ingericht. “Wij hebben geleerd niet bang te zijn voor precedentwerking. Iedereen is anders, dus iedereen verdient een behandeling die past bij zijn of haar omstandigheden. De uitgangspositie van veel mensen is nou eenmaal niet gelijk”, aldus Saskia.

Denken vanuit huishoudens

De gemeente Zaanstad heeft een switch moeten maken in het denken en handelen in het maatschappelijk domein. Waar eerst werd gehandeld vanuit bestaand beleid en regels, staat nu de leefwereld centraal. Dat betekent dat bij alles de wensen en behoeften van huishoudens het uitgangspunt is. “De scheiding tussen het fysieke en sociale domein moesten we loslaten.” Het thema wonen was bijvoorbeeld intern eerst georganiseerd onder de afdeling ruimtelijke ordening. Maar kwaliteit van wonen is voor huishoudens zo’n belangrijk onderwerp dat het altijd een aandachtspunt is, ook in het sociaal domein. “Die domeinen die we onszelf hebben opgeworpen helpen niet altijd, wanneer we ons werk effectief willen doen.”

Reageren zonder in te loggen? Schrijf je reactie, vul je naam en e-mailadres in en vink ‘Ik reageer liever als gast’ aan.